Τέχνη και ιστορική εκπαίδευση: Ένα διδακτικό σενάριο για την τέχνη ως ιστορική γνώση και η πολυτροπική εφαρμογή του στη σχολική τάξη

Περίληψη

Η παρούσα εργασία έχει ως επίκεντρο την τέχνη και την ιστορική εκπαίδευση μέσα από τη χρήση ενός διδακτικού σεναρίου στη διδακτική και ερευνητική του διάσταση στο πλαίσιο της πολυτροπικότητας. Σκοπός μας ήταν να προσεγγίσουν οι μαθητές/τριες την αρχαϊκή ελληνική τέχνη ως ιστορική γνώση, αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογίες. Με τους επιμέρους στόχους επιδιώχθηκε η εξοικείωση με την τέχνη και την τεχνολογία, η σταδιακή ανάπτυξη της ιστορικής και κριτικής σκέψης, και η ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων των ομάδων μαθητών/ριών. Το διδακτικό σενάριο, ως παράδειγμα δομής και αξιολόγησης της διδασκαλίας, εφαρμόστηκε στη Δ΄ τάξη Δημοτικού και διερευνήθηκε ως μελέτη περίπτωσης ως προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Με το ερευνητικό ερώτημα εξετάστηκε ο τρόπος με τον οποίο η χρήση των νέων τεχνολογιών μπορεί να βοηθήσει τους/τις μαθητές/τριες στην προσέγγιση της τέχνης ως ιστορικής γνώσης. Εφαρμόστηκε η καινοτόμος μέθοδός μας, βασισμένη στη στρατηγική Perkins, και συμπτυγμένη σε τρεις φάσεις (1) απλής-ανοιχτής-αναλυτικής παρατήρησης, (2) απλής σύγκρισης και παραγωγής κειμένου, και (3) εμπέδωσης και επέκτασης της γνώσης. Μέσα από την ποιοτική ανάλυση των δεδομένων του διαλόγου και των φύλλων εργασίας παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα και εξήχθησαν συμπεράσματα σχετικά με τη θετική επίδραση των νέων τεχνολογιών στη διδασκαλία της τέχνης και της ιστορίας. Ειδικότερα, με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού, εκπαιδευτικών ιστοσελίδων και ιστοσελίδων μουσείων, σε συνδυασμό με το σχολικό εγχειρίδιο, πραγματοποιήθηκε η διερεύνηση τύπων και χρήσης των αγγείων, ο εντοπισμός χαρακτηριστικών των αρχαϊκών γλυπτών, η εικονική επίσκεψη σε αντιπροσωπευτικά μνημεία της αρχαιότητας για τη διάκριση των αρχιτεκτονικών ρυθμών, η απλή σύγκριση της αρχαίας ελληνικής τέχνης με την αιγυπτιακή τέχνη, ο συσχετισμός παρελθόντος και παρόντος μέσω των νομισμάτων, και η παραγωγή γραπτού λόγου σχετικά με την αρχαϊκή τέχνη. Συμπερασματικά, με τη χρήση του διδακτικού σεναρίου αναδείχθηκε η ανάπτυξη της κριτικής και ιστορικής σκέψης, η απόκτηση δηλωτικής ιστορικής γνώσης και η εισαγωγή στην εννοιολογική γνώση της τέχνης μέσα από την τεχνολογία.