Αφήγηση, νόημα και ψυχική ευημερία στην παιδική λογοτεχνία: Κριτική θεωρητική προσέγγιση μέσα από τη σύγχρονη Θετική Ψυχολογία

Περίληψη

Η παρούσα εργασία επιχειρεί μια κριτική θεωρητική διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα στην παιδική λογοτεχνία και την ψυχική ευημερία μέσα από το πρίσμα της σύγχρονης Θετικής Ψυχολογίας. Στόχος της μελέτης είναι η χαρτογράφηση και σύνθεση της διεθνούς βιβλιογραφίας που αφορά τον ρόλο της αφήγησης στη νοηματοδότηση της εμπειρίας, στη συγκρότηση της αφηγηματικής ταυτότητας και στη διαμόρφωση στοιχείων που συνδέονται με την ψυχική άνθηση κατά την παιδική ηλικία. Η εργασία δεν υιοθετεί εργαλειακή ή παρεμβατική οπτική, αλλά προσεγγίζει τη λογοτεχνική εμπειρία ως δυναμικό αφηγηματικό χώρο, όπου η αισθητική πρόσληψη, η συναισθηματική διεργασία και η κατασκευή νοήματος συνυπάρχουν. Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας οργανώνεται γύρω από τρεις βασικές κατευθύνσεις: τις εργαλειακές προσεγγίσεις που αξιοποιούν τη λογοτεχνία για την ενίσχυση συγκεκριμένων ψυχοκοινωνικών στόχων, τις αφηγηματικές προσεγγίσεις που εστιάζουν στη βιωμένη εμπειρία της ανάγνωσης και στη διαδικασία ταύτισης και τις θεωρητικές συνθετικές προσεγγίσεις που επιχειρούν να συνδέσουν τη λογοτεχνική εμπειρία με σύγχρονα μοντέλα ψυχικής ευημερίας. Η κριτική σύγκριση των παραπάνω προσεγγίσεων αναδεικνύει τόσο τις δυνατότητες όσο και τους περιορισμούς κάθε κατεύθυνσης, επισημαίνοντας την απουσία συστηματικού διαλόγου μεταξύ Λογοτεχνικής Θεωρίας και Θετικής Ψυχολογίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον εντοπισμό ερευνητικών κενών, ιδίως στο ελληνικό πλαίσιο, όπου απουσιάζουν ολοκληρωμένες θεωρητικές συνθέσεις που να εξετάζουν την παιδική λογοτεχνία υπό το πρίσμα της ψυχικής ευημερίας. Η μελέτη υποστηρίζει ότι η παιδική λογοτεχνία μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην κατανόηση και ενίσχυση της ψυχικής ευημερίας, όχι ως εργαλείο άμεσης παρέμβασης, αλλά ως αφηγηματικός χώρος νοηματοδότησης, συμβολικής επεξεργασίας και συναισθηματικής διερεύνησης στο εκπαιδευτικό πλαίσιο.