Τεχνητή Νοημοσύνη, ερμηνεία και λόγος: Θεωρητικές προσεγγίσεις της φιλολογικής εκπαίδευσης στο πλαίσιο της ψηφιακής ανθρωπιστικής επιστήμης

Περίληψη

Η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης (Τ.Ν.) στην εκπαίδευση συνιστά ένα σύνθετο και πολυεπίπεδο φαινόμενο, το οποίο υπερβαίνει τη διάσταση της τεχνολογικής καινοτομίας και εγγράφεται σε ένα ευρύτερο επιστημολογικό, παιδαγωγικό και πολιτισμικό πλαίσιο. Ιδιαίτερα στον χώρο της φιλολογικής εκπαίδευσης, όπου η γλώσσα και το κείμενο προσεγγίζονται ως ιστορικά, πολιτισμικά και ιδεολογικά προσδιορισμένες μορφές νοήματος, η χρήση αλγοριθμικών συστημάτων παραγωγής και επεξεργασίας λόγου εγείρει κρίσιμα θεωρητικά ερωτήματα. Σκοπός της παρούσας θεωρητικής μελέτης είναι η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ Τεχνητής Νοημοσύνης, ερμηνείας και λόγου στο πλαίσιο της φιλολογικής παιδείας και των Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών. Υποστηρίζεται ότι η αλγοριθμική επεξεργασία της γλώσσας, παρά τη φαινομενική της επάρκεια, δεν μπορεί να ταυτιστεί με την ερμηνεία με την ανθρωπιστική έννοια του όρου, καθώς στερείται ιστορικής συνείδησης, προθετικότητας και βιωματικής εμπλοκής. Παράλληλα, αναδεικνύεται ο ρόλος της φιλολογικής εκπαίδευσης ως πεδίου κριτικής προσέγγισης του αλγοριθμικού λόγου, με στόχο την καλλιέργεια ερμηνευτικής, μεταγνωστικής και πολιτισμικής συνείδησης στο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον.